Oeganda #1 – “Komt die schoensnavel hier ook voor..?”

De lucht pakt zich samen tot een collectief van gitzwarte wolken, als een deken over het verder rustig ogende moeras. Hannington leidt ons zelfverzekerd naar een bootje waar reeds een indrukwekkend oude man het 4pk buitenboord motortje heeft aangeslingerd. We kijken wat ongerust naar boven. Maar nee, geen twijfel, hij kent het moeras op zijn duimpje, en als het daar donker is – wijzend naar links -, dan regent het alléén daar – wijzend naar rechts – . En wij gaan rechtdoor – wijzend rechtdoor – .

Wie de BBC documentaire Africa heeft gezien stuit in Aflevering 2 (Savannah, 15min35sec) op een onooglijke creatie. Een soort eend van buitenproportionele afmetingen. Voorzien van een minstens zo groteske snavel met een wat minachtend lachje erop. Iets verderop in dezelfde aflevering zien we hoe moeder Shoebill (zo noemt ons Bird-boek de vogel) goedkeurend toekijkt hoe de sterkste van haar 2 kuikens het zwakkere broertje doodpikt, survival of the fittest akelig op beeld vastgelegd. Na enkele vruchteloze pogingen in Zambia, moest en zou Oeganda het land worden van het treffen met deze schitterende lelijkheid. En Hannington weet de weg.

Die zagen we aankomen..
Die zagen we aankomen..

10 minuten op het water barst de hel los. De oude baas tovert snel een oude Ola-parasol tevoorschijn. Los van de pre-existente gaten reduceert de tropische storm ons uitklapbare waterijsje echter in een mum van tijd tot een reclamevlag, weg beschutting. We treffen een 2e boot die stuurloos in het moeras ligt, visdraad in de motor, met daarop 3 obese (Amerikaanse) vrouwen in een uitzinnige paniek. Doorweekt eisen ze een terugtocht in onze boot (hun Ola-parasol is weliswaar intact, maar niet in staat om deze hoeveelheid vrouw te dekken), de bliksem maakt dat de situatie op het water tenminste insane, outrageous en ridiculously dangerous is. Zwaarbeladen keren we terug, weer geen schoensnavel, we hebben versterking nodig.

In Afrika’s parel laven we ons aan de prachtige natuur. Tegen de bamboeheuvels van de vulkaanketen in het zuiden van het land vinden we de bedreigde Golden Monkeys. Via de otters in Lake Mutanda en de eindeloze stoffige wegen langs de westelijke grens met Congo komen we midden in Queen Elizabeth NP tot stilstand. Een hard gebonk onder de auto baart ons zorgen, maar uitstappen in het park, met haar bomenklimmende leeuwen, evenzeer. Het lijkt wel alsof de auto de schokken niet meer goed dempt aan de rechter voorzijde. We rijden in de daaropvolgende 3 uur richting Kasese, waar een garage zou moeten zijn. Kapotte wiellagers, de stabilisatorstang en/of een afgebroken vering hanteren we als waarschijnlijksheids diagnose. We zijn dan ook met stomheid geslagen als blijkt dat een kapotte schokdemper het probleem is.

"En dat grote ronde ding is dus het wiel..?"
“En dat grote ronde ding is dus het wiel..?”

Ons intiële plan was om Margharita Peak te beklimmen, ruim 5000m, een tocht van zo’n 8-9 dagen naar de absolute top van de Rwenzori Mountains. Maar uitgebreide zelfreflectie na de slijtageslag op de Bisoke Vulkaan maakt dat we een 3-daagse tocht naar 3500m beter bij ons profiel (en budget) vinden aansluiten. Met 5 man personeel togen we opgewekt de bergen in om er 3 dagen later deels kreupel uit te komen, 1 van de 4 knieën dwingt tot een wat stijve aftocht. Combineer de grillige pieken van de Dolomieten, de hitte van de evenaar, de fauna van de Apenheul met de flora van Junglebook en je hebt het decor van een schitterende tocht. Onze gidsen Abel en Zebedee vertellen honderduit over de vegetatie en de geschiedenis van de bergketen. En aan het kampvuur ’s avonds volgt de gebruikelijke  Afrikaanse smalltalk; hoeveel stokslagen er momenteel op homosexualiteit staan, dat je met maar 8 geiten niet mag klagen als je vrouw lelijk is en dat op je 30e kinderloos zijn je reinste hekserij is, of tenminste moedwillige sabotage.

Min 100 graden op de evenaar
Min 100 graden hoog op de evenaar

We maken onze weg langzaam richting Entebbe waar we hoog bezoek verwachten. Omdat we wat ruim hebben gerekend en Kampala toch niet de stad van onze dromen blijkt, zetten we onze zinnen op Banda Island. Andrew, manager van de hutjes op het eiland, blijkt toevallig met zijn boot in Entebbe te liggen. Hond Patsy is daags ervoor per abuis aan een ijzeren paal blijven hangen op het eiland en blijkt van een kop tot staart te zijn opengereten. Gelukkig voor ons is zij met haar 58 hechtingen en voortdurende narcose goed genoeg bevonden voor de terugtocht naar het eiland. Waar het regenseizoen in Oeganda pas voor half maart gepland staat maken we voor de 2e keer in een paar dagen meterologische oorlog mee op het water. Dit keer in een miniscuul speedbootje, met 3 personen en algehele slapte in een kooitje als passagiers. Het water lijkt van alle kanten te komen en de ene na de andere slok bilharzia stuift over het gangboord. Maar na het passeren van de grillige stromingen ter hoogte van de evenaar keert de rust weder en komt Banda Island in het vizier. En wat volgt zijn heerlijke dagen op deze bijzondere bestemming. De eindeloze uren Backgammon, het rondscheuren op de Laser en de unieke bewoners van het eiland maken dit een onvergetelijke uitstap.

En dan is het donderdagavond. Moedig als ze is, is (schoon)moeder Ellen eerder die dag in haar eentje het vliegtuig ingestapt. Welverdiend en razend benieuwd vallen moeder en dochter elkaar laat op de avond in de armen, het is een heel fijn weerzien en het duurt uren voordat alle essentiele zaken even zijn aangekaart. Maar niet te lang, er moet immers gereisd worden, er wordt op ons gewacht…

Moeder, dochter, olifant
Moeder, dochter, olifant

Hannington ontvangt ons, nu 3 man sterk, nogmaals in zijn bootje. Met een strakblauwe lucht varen we zonder Ola-parasol uit, de voortekenen zijn goed! De tijd verstrijkt en Hannington staat eindeloos door zijn verrekijker te turen. Lukt het dan weer niet…. Dan doorbreekte een schelle ringtone van de motor-meneer de serene rust. Er is een Shoebill gesignaleerd! We varen op hoog tempo door de nauwe moerasgangen, venijnig scherp riet slaat tegen de boeg. Na uren durende minuten splijt het moeras open en zien we in de verte een statig grijs postuur. Als we langzaam – motor  uit –  dichterbij komen, tekent zich de finesse van deze rare vogel af. Stokstijf staat hij daar aan de waterkant, het jeugdige kuifje contrasteert met de norse blik. Zijn uiterlijk vertoon eist gezag en terughoudendheid, we geven gewillig gehoor en ademloos staren we naar de oever, een flashback naar de prehistorie. Waar we in eerdere berichtgevingen geen naam hebben durven te geven aan een onderhuids ontluikende vogelliefhebberij, komen we er nu ruiterlijke voor uit! Ja! Wij zijn bird-nerds in spé en kijken nu naar een ornitologische climax. Hier zijn gelijkgestemden wereldwijd jaloers op! Wat een schitterende verschijning en wat een onwerkelijk lelijk dier.

De bizarre Shoebill Stork
De bizarre Shoebill Stork

Het is een goed begin van een hele bijzondere week. Het is ontzettend leuk om Ellen te laten zien hoe we reizen en leven vanuit de auto en het is nog leuker om te zien hoe Ellen haar ogen uitkijkt en elke minuut zich meer lijkt te herkennen in onze voorliefde voor het continent. Na een wandelsafari in Lake Mburo NP en een hoop gestuiter eindigen we aan Lake Bunyonyi. Een hooggelegen meer tegen de Rwandese grens. Met haar 30 eilandjes een chaos op de kaart, maar een lust voor het oog. Claire, een jonge Oegandese vrouw, met een meer dan bewonderingswaardig karakter, neemt ons mee naar een primary school op 30 minuten varen. Gevallen voor de onschuld en het onrecht heeft zij een support-project opgezet, en wij mogen haar vergezellen bij het afleveren van maïs-meel en nieuwe drinkbekers. De doeltreffendheid van haar handelen en de dankbaarheid van staff en leerlingen zijn werkelijk ontroerend, dit is het soort mens waarop Oeganda moet en mag varen.

Cutie pies
Cutie pies

Daags erna staan we al een uur met nekkramp naar de toppen van de bomen te staren als we opeens een schreeuw horen. Een oerkreet die snel in volume en hoge tonen toeneemt. Direct hierop volgen plots vanuit alle kanten soortgelijke kreten. Een kakafonie van geschreeuw dat afwisselend fascinatie en angst bij ons oproept. We zijn op zoek naar Chimpansees in Kibale Forest en dit vreemde concert vertelt ons dat we héél dichtbij zijn. Dan zien we de Vice-President zitten, 2e in rang in een gemeenschap van zo’n 150 primaten. Een gewichtig gestalte, zittend op een boomstronk slechts 4 meter bij ons vandaan. Wanneer hij zich lichtvoetig het diepe woud in begeeft, volgen we nieuwsgierig. We komen uit bij het epicentrum van de gemeenschap, een conglomeratie van vijgenbomen met ontelbare krijsende chimpasees in de toppen en aan de lianen. Bron van onrust is het vrouwtje in ‘oestrus’, haar gewillige periode. Evenals de Bonobo-aap, deelt de Chimpansee 98% van haar DNA met ons mensen, maar die overgebleven 2% huist wel wat vreemd gedrag. Het vrouwtje in kwestie, haar bereidwilligheid gemakkelijk herkenbaar aan de gezwollen roze brocolli op haar bibs, is in deze tijd van het jaar niet bijzonder kieskeurig. Het is haar toegestaan om met werkelijk elk mannelijk lid van de gemeenschap het bed te delen, met als logisch gevolg dat uiteindelijk niemand weet wie de vader is. Waar dat riekt naar een ‘easy way out’ voor de mannen, is het tegendeel waar, en daarmee het vernuft van haar vrijpostige gedrag. Elk mannetje in de gemeenschap zal zich verantwoordelijk voelen voor de uiteindelijke kleine en neemt deel aan de opvoedkundige en verzorgende taken. Lang niet gek voor die 2%.

Mr. Vice-President
Mr. Vice-President

En dan is het zaterdagavond, wederom in Entebbe. We zijn terug bij het vliegveld na een intensieve week, volgepakt met het ene hoogtepunt na het andere. Een week met olifanten en leeuwen, lange gezellige avonden, mooie natuur, heuse wijn, lekker eten en vooral heel fijn gezelschap. Ellen vliegt terug naar Nederland en wij gaan door naar Nkokonjeru, een klein dorpje aan Lake Victoria, met een kleine kliniekje. Het bloed kruipt…

6 thoughts on “Oeganda #1 – “Komt die schoensnavel hier ook voor..?”

  1. Wow, cool hoor, akelig lelijk eentje wel! We krijgen wel erg veel zin in mei, de voorpret is al goed aanwezig in ieder geval!

    groeten!

  2. Wat een fantastische schrijfstijl! Ben heel benieuwd naar Nkokonjeru, want daar heb ik in 2009/2010 een tropencoschap gelopen!!!! Lekker blijven genieten!

  3. Lieve kinderen, het was meer dan fantastisch.
    Zoveel gezien en gehoord, ben alles nog een plekje aan het geven. De foto’s zijn mijn leidraad:-)
    Het was zo geweldig om met jullie samen daar te zijn.
    Liefs

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *